50 jaar volleybal op Olympische Spelen

Het is 13 oktober 1964, 11.17 uur. De Nederlandse volleyballers beginnen aan hun olympische avontuur in Tokio. Het is voor het eerst dat volleybal op het olympische programma staat. De Oranje mannen én de Nederlandse scheidsrechter Piet Moerman zijn erbij.

NOC versus NeVoBo
Het had weinig gescheeld of de volleybalmannen waren niet naar Tokio afgereisd. Nederland mocht van de FIVB en het IOC naar de Olympische Spelen na een 3-2 overwinning op Italië; het NOC twijfelde echter over het niveau van de lange mannen en stelde een extra kwalificatietoernooi in. Het conflict tussen het NOC en de NeVoBo kreeg volop aandacht van de landelijke media. In een bomvolle sporthal te Hengelo schreeuwde het publiek voortdurend 'Tokio' tijdens de finale van het West-Europees kampioenschap, dat als meetpunt was ingesteld. Oranje won met 3-1 van Frankrijk en plaatste zich voor de Olympische Spelen. Dit historische sportmoment zorgde voor een enorme boost van het volleybal in Nederland, omdat het op televisie was uitgezonden.

Tokio 1964
Bondscoach Henk Blok had voor de eerste keer in de geschiedenis een trainingskamp ingesteld voor de selectie. Men wist dat het niet opgewassen was tegen de Oost-Europese ploegen, maar zette in op een plaats bij de eerste zes. Zowel de bond als aanvoerder Rob Groenhuijzen sprak die verwachting uit richting de media. Het toernooi ging echter teleurstellend van start tegen de onbekende Amerikanen (0-3 nederlaag). Nederland verloor zoals verwacht van de Oost-Europese landen en won uiteindelijk alleen van Brazilië en Zuid-Korea. Hierdoor sloot Oranje zijn eerste Olympische Spelen op een achtste plaats af. 

Olympische selectie 1964
Rob Groenhuijzen, Jacques de Vink, Piet Swieter, Joop Tinkhof, Frank Constandse, Jan van der Hoek, Jurriaan Koolen, Dinco van der Stoep, Jaap Korsloot, Jan Oosterbaan, Hans van Wijnen en Jacques Ewalds; bondscoach: Henk Blok. 

Piet Moerman
Naast de Oranje volleybalmannen was er ook een Nederlandse scheidsrechter actief in Tokio. Piet Moerman was destijds één van de beste scheidsrechters en floot maar liefst zeven wedstrijden op de Olympische Spelen. De inmiddels 100-jarige Moerman kreeg eerder dit jaar het erelidmaatschap van de Nevobo, mede vanwege dit wapenfeit en zijn inzet voor de volleybalbond. Vijftig jaar na zijn optreden in Tokio kreeg hij van voorzitter Hans Nieukerke het gouden insigne met de twee diamanten opgespeld.

Goud
Bij de mannen ging het eerste volleybalgoud naar de Sovjet-Unie; bij de vrouwen ging de eindzege naar gastland Japan. Kijk voor beelden van het volleybal op de Olympische Spelen in Tokio in het videokanaal van Volleybalkrant.